Het begint met een doffe pijn. Dan verandert het in een scherpe steek als je je baby optilt. Je kent de zet. Je schuift je handen onder hun oksels, activeert je kern en hijst die honderd kilo pure energie de lucht in. Plotseling flitst je pols. De basis van uw duim voelt gezwollen, gevoelig en misschien zelfs vast.
Als je een nieuwe ouder bent, heb je dit waarschijnlijk gevoeld. Het is niet alleen vermoeidheid. Het is een specifieke blessure.
Artsen noemen het de tenosynovitis van De Quervain. Zeg dat drie keer snel. De meeste mensen noemen het gewoon ‘mama-duim’. Het klinkt schattig totdat je duim vastloopt en weigert mee te werken. Maar zijn moeders de enige slachtoffers? De gegevens zeggen nee.
De anatomie van de pijn
Om de pijn te begrijpen, moet je naar de hardware kijken. Je duim is voor zijn beweging afhankelijk van twee pezen. Ze lopen van je onderarm, naar je pols en naar je duim. Ze reizen door een nauwe tunnel langs het radiusbot.
Deze tunnel is bekleed met het tenosynovium. Zie het als een smeerhuls. Het zorgt ervoor dat de pezen soepel glijden als u dingen oppakt, aan de deurknop draait of een pasgeboren baby wiegt.
Wanneer dat weefsel geïrriteerd raakt, ontstaat er een ontsteking. De tunnel zwelt op. De pezen zwellen op. Nu heb je een file op een enkelbaansweg. Beweging wordt pijnlijk. Soms blijft de pees fysiek hangen, waardoor die kenmerkende “klik” of vergrendeling ontstaat. Dit is hetzelfde mechanisme achter de triggervinger, alleen op een andere locatie.
Wie krijgt het eigenlijk?
We hebben allemaal de beelden gezien van uitgeputte ouders die hun baby’s vasthielden. Het is gemakkelijk om het tillen de schuld te geven. En ja, het herhaaldelijk optillen van een baby is een grote boosdoener. Dat geldt ook voor het vasthouden van het hoofdje van uw baby tijdens het geven van borstvoeding met uw duim onhandig gespannen.
Maar het zijn niet alleen nieuwe moeders.
Onderzoekers ontdekten dat vochtretentie tijdens en na de zwangerschap een rol speelt. Dat extra watergewicht drukt op weefsels die al onder stress staan. Sms’en helpt ook niet. Voortdurend vegen en grijpen belasten dezelfde pezen. Verwondingen uit het verleden waarbij littekenweefsel is achtergebleven, kunnen het gebied vatbaarder maken voor opnieuw letsel.
De Amerikaanse marine heeft naar jarenlange gegevens gekeken om de groepen met het hoogste risico te vinden. De resultaten waren specifiek. Vrouwen lopen een groter risico. Patiënten ouder dan 40 jaar lopen een groter risico. Zwarte patiënten worden in deze onderzoeken ook geïdentificeerd als een demografische groep met een hoog risico.
“Een kwart tot de helft van alle nieuwe moeders krijgt last van mamaduim.”
Die statistiek is onthutsend. Het betekent dat tussen de 25% en 50% van de nieuwe ouders met deze pijn te maken krijgt. Het is geen zeldzame anomalie. Het is een veel voorkomende bijwerking van het werk.
Maar hier is de wending. Uit de gegevens van de marine blijkt dat dit niet exclusief voor moeders geldt. Elke ouder die zijn kind vaak tilt, loopt gevaar. Dat geldt ook voor kantoorpersoneel. Ben jij een techneut die de hele dag swipet? Jij bevindt je ook in de gevarenzone.
Het letsel maakt niets uit over uw ouderlijke status. Het gaat om herhaling. Het gaat om ontstekingen. En het geeft om anatomie.
Is het dan gewoon pech? Of is het een waarschuwingssignaal van je lichaam dat de werking van je dagelijkse routine verslechtert
Genezende mamaduim
Mamaduim vervaagt meestal met de tijd en revalidatie. Het voelt onmogelijk om te stoppen met het optillen van de baby als je hem vasthoudt. Maar een pijnlijke pees is pijnlijk. Ibuprofen en andere NSAID’s verlichten de pijn. Je kunt niet altijd rusten.
Als je even tijd hebt, bevries dan de duim. Houd het neutraal. Stel je voor dat je hand in een bubbelbad zweeft. Dat is het standpunt. Een polsbrace helpt. Het stabiliseert het gewricht. Het dient als een herinnering om zachtaardig te zijn.
Herstel begint met beweging. Probeer zachte rekoefeningen zodra de pijn afneemt. Versterk de spieren langzaam. Verander de manier waarop u tilt. Gebruik je handpalmen. Laat uw polsen niet al het werk doen.
Borstvoeding of kolven veroorzaakt ook spanning. Ondersteun het hoofdje van de baby met een kussen. Als u tijdens deze pauzes op uw telefoon scrolt, gebruikt u uw wijsvinger. Laat je duim rusten.
Carpale tunnel versus De Quervain’s
Carpaal tunnel syndroom deelt symptomen. Pijn verschijnt in de pols. De oorzaken verschillen. CTS houdt druk in op de medianuszenuw. Deze zenuw loopt door de carpale tunnel. Het bevindt zich aan de palmzijde van de pols.
Mamaduim heeft invloed op de duimzijde. Beide blessures komen voort uit herhaling. Ze omvatten verschillende structuren. De pols is een ingewikkeld gewricht. Het verschil begrijpen is belangrijk.
