Czy kiedykolwiek wszedłeś do starej piwnicy lub opuszczonego budynku i poczułeś niewytłumaczalne poczucie niepokoju? Chociaż wielu dochodzi do wniosku, że są to duchy lub niespokojne duchy, nauka sugeruje, że sprawca może być znacznie bardziej przyziemny: infradźwięki.
Nowe badania sugerują, że te „niesamowite” doznania mogą w rzeczywistości być biologiczną reakcją na dźwięki o niskiej częstotliwości poniżej progu ludzkiego słuchu.
Niewidzialny stresor: czym są infradźwięki?
Infradźwięki to fale dźwiękowe o częstotliwości poniżej 20 Hz (Hz). Ponieważ fale te są zbyt niskie, aby ludzkie ucho mogło je odebrać jako osobne dźwięki, nie „słyszymy” ich w tradycyjnym znaczeniu. Zamiast tego manifestują się jako doznania fizyczne lub emocjonalne.
Typowymi źródłami infradźwięków są:
– Ciężkie zjawiska pogodowe i burze
– Duży ruch
– Wibracje urządzeń hydraulicznych i przemysłowych
Związek biologiczny: kortyzol i lęk
Niedawne badanie opublikowane w czasopiśmie Frontiers in Behavioural Neuroscience dostarcza przekonujących informacji na temat wpływu tych niewidzialnych fal na ludzkie ciało. Naukowcy przeprowadzili kontrolowany eksperyment, w którym uczestnicy podczas słuchania muzyki byli wystawieni na działanie infradźwięków o częstotliwości 18 Hz.
Wyniki były niesamowite:
– Większy stres: Uczestnicy narażeni na infradźwięki mieli znacznie wyższy poziom kortyzolu – głównego hormonu stresu występującego w organizmie – w ślinie.
– Zmiany emocjonalne: niezależnie od tego, jaka muzyka grała, uczestnicy czuli się bardziej rozdrażnieni pod wpływem infradźwięków. Wielu postrzegało także tę muzykę jako bardziej „smutną” niż była w rzeczywistości.
– Nieświadome wykrycie: Co ciekawe, większość uczestników nie była w stanie świadomie wykryć, że byli narażeni na infradźwięki, mimo że ich ciała wyraźnie na nie reagowały.
Dlaczego nasz mózg „widzi” duchy
Jeśli dźwięk jest niewidzialny i niesłyszalny, dlaczego prowadzi do myśli o zjawiskach paranormalnych? Eksperci sugerują, że jest to połączenie ewolucyjnych instynktów przetrwania i psychologicznej „błędnej atrybucji”.
1. Ewolucyjna sieć bezpieczeństwa
Dr Aaron P. Breenen z Uniwersytetu Vanderbilt wyjaśnia, że nasze mózgi są zaprogramowane tak, aby przetrwać dzięki ostrożności. Ewolucja faworyzuje jednostkę, która szeleszcząc w krzakach, rozpoznaje w drapieżniku realne zagrożenie, a nie tylko szum wiatru. Kiedy organizm wykrywa niejasne, niewidoczne zagrożenie (takie jak infradźwięki), mózg zaczyna szukać jego wyjaśnienia.
2. Błędne przypisanie pobudzenia
Psychologowie nazywają to zjawisko błędną atrybucją pobudzenia. Ciało wyczuwa fizyczny „skok” napięcia lub niepokoju, ale ponieważ źródło (dźwięk) nie zostaje wykryte, umysł wypełnia luki.
„Jeśli pojawia się w kontekście już nastawionym na mistycyzm – na przykład stary „opuszczony” budynek – mózg może zinterpretować ten niepokój na podstawie dostępnych koncepcji kulturowych na temat duchów lub obecności sił nieziemskich”. — Dr. Thea Gallagher, Langone Health na Uniwersytecie Nowojorskim
Krótko mówiąc, nie tylko wyobrażamy sobie rzeczy; doświadczamy prawdziwej reakcji fizjologicznej, a następnie wykorzystujemy nasze kulturowe rozumienie – duchów, szpiegów czy potworów – aby nadać jej sens.
Czy infradźwięki stanowią ukryte zagrożenie dla zdrowia?
Chociaż krótkotrwałe narażenie na infradźwięki może być po prostu postrzegane jako „straszne”, badacze niepokoją się skutkami długotrwałego narażenia. Jeśli infradźwięki działają jako trwały, niewidoczny stresor środowiskowy, mogą przyczyniać się do rozwoju przewlekłych problemów zdrowotnych.
Długoterminowy wzrost poziomu kortyzolu wiąże się z:
– Zaburzenia snu i zaburzenia emocjonalne
– Zmniejszona funkcja odpornościowa
– Wysokie ciśnienie krwi
– Problemy z trawieniem i problemy z pamięcią
Wniosek
Poczucie bycia „nawiedzonym” może nie być zjawiskiem nadprzyrodzonym, ale biologiczną reakcją na niewidzialne zanieczyszczenie hałasem. Przeformułowując te doświadczenia, nauka odsuwa nas od przesądów i pozwala lepiej zrozumieć, w jaki sposób nasze środowisko subtelnie kształtuje nasze psychiczne i fizyczne samopoczucie.
