Naukowcy poczynili znaczny postęp w przywracaniu widzenia centralnego u osób z zaawansowanym zwyrodnieniem plamki żółtej przy użyciu nowego elektronicznego systemu siatkówkowego o nazwie PRIMA. Oznacza to przejście od prostego, powolnego postępu choroby do aktywnego przywracania utraconych funkcji, chociaż technologia ta nie jest lekarstwem.
Wyzwania związane z utratą wzroku i pierwszymi próbami
Przez dziesięciolecia naukowcy dążyli do celu, jakim jest ominięcie uszkodzonych siatkówek za pomocą alternatyw elektronicznych. Wczesne urządzenia do sztucznego widzenia oferowały ograniczoną funkcjonalność, umożliwiając pacjentom dostrzeganie jedynie światła lub podstawowych kształtów. Systemy te często opierały się na stałych połączeniach przewodowych, co stwarzało znaczne bariery w praktycznym zastosowaniu. Chociaż stanowiły dowód koncepcji, nie zapewniały wizji przydatnej w życiu codziennym.
Jak działa PRIMA: bezprzewodowe przywracanie wzroku
System PRIMA stanowi znaczący krok naprzód. Składa się z trzech kluczowych elementów:
– malutki chip silikonowy wszczepiany chirurgicznie pod siatkówkę oka, nakierowany na obszar odpowiedzialny za widzenie centralne.
– specjalne okulary wyposażone w kamerę rejestrującą obrazy zewnętrzne.
– przenośny procesor, który przetwarza te obrazy na niewidzialne sygnały świetlne.
Chip następnie przekształca te sygnały w impulsy elektryczne, stymulując pozostałe komórki wrażliwe na światło i przekazując informacje wizualne do mózgu. Należy pamiętać, że PRIMA jest bezprzewodowa i zasilana światłem, co minimalizuje obawy dotyczące bezpieczeństwa. Okulary są przezroczyste, co pozwala zachować widzenie peryferyjne, jednocześnie wypełniając centralny martwy punkt.
Wyniki badań klinicznych: wymierna poprawa wzroku
W niedawnym badaniu obserwowano pacjentów przez 12 miesięcy stosujących system PRIMA. Wyniki były zachęcające:
– 80% uczestników było w stanie po roku przeczytać średnio o 10 liter więcej na karcie widzenia.
– Średnia poprawa wyniosła 25 liter, a w przypadku niektórych umiejętności czytania nawet o 59 liter.
– Widzenie peryferyjne pozostało niezmienione, co wskazuje, że implant nie pogarsza istniejącego widzenia.
Pacjenci zgłaszali, że używają urządzenia w domu do wykonywania zadań, takich jak czytanie liter i cyfr, przy powiększeniu i przeszkoleniu umożliwiającym niektórym czytanie drobnego druku. To pokazuje, że nawet częściowe przywrócenie widzenia centralnego może znacząco poprawić jakość życia.
Ryzyka, ograniczenia i przyszłe konsekwencje
Choć PRIMA jest ważnym krokiem naprzód, nie jest pozbawiona ograniczeń. Chirurgia oka zawsze wiąże się z nieodłącznym ryzykiem i u niektórych pacjentów wystąpiły powikłania w ciągu kilku miesięcy po implantacji. Urządzenie nie leczy zwyrodnienia plamki żółtej; choroba nadal postępuje. Pacjenci wymagają szkolenia, aby dostosować się do nowego sposobu widzenia, a ostrość wzroku pozostaje ograniczona.
Pomimo tych zastrzeżeń system PRIMA udowadnia, że małe bezprzewodowe urządzenia elektroniczne mogą przywrócić część funkcjonalnego widzenia. Technologia ta jest obecnie uważana za realne narzędzie kliniczne, a przyszłe wersje mogą oferować jeszcze więcej szczegółów i płynną integrację z pozostałym naturalnym widzeniem. Ten kamień milowy podkreśla rosnącą zbieżność biologii człowieka i technologii, torując drogę bardziej zaawansowanym metodom przywracania wzroku.
